Geld extra thuiszorg personeel contraproductief

Het kabinet heeft eind vorig jaar bekend gemaakt dat de ouderenzorg het komend jaar een financiële injectie krijgt van 435 miljoen euro, onderdeel van een vier jaar durend investeringsprogramma dat 1,2 miljard euro omvat. Minister Hugo de Jonge wil dat het geld is bedoeld voor de inzet van tienduizenden extra zorgverleners. Wordt het anders ingezet, dan wil de minister het kunnen terugvorderen.

Begin december constateerde het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt (van Maastricht University)  dat er moeilijkheden worden verwacht bij het vinden van geschikt personeel. Zo ook in de zorg- en welzijn-beroepen – een gevolg van de toenemende vergrijzing. In zijn brief ‘Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector’ meldt de minister dat als de overheid nu niet handelt op de toenemende behoefte aan personeel, er in 2022 een personeelstekort van ongeveer 100.000 tot 125.000 professionals ontstaat.

In een opiniestuk op het weblog Sargasso trekt Erik Bouwer in twijfel of deze investering van het geld wel de juiste manier is om het probleem in de zorg op te lossen. De zorg is niet de enige sector die kampt met personeelstekorten meent hij. Er zijn duizenden vacatures. Planners krijgen de werkroosters niet meer rond, omdat enerzijds openstaande vacatures niet worden opgevuld en anderzijds er veel uitval is (het ziekteverzuim in de zorg gaat richting 6% terwijl het landelijk gemiddelde rond de 3,5% ligt). Daar komt bovenop dat de zorg zodanig is ingericht dat parttime contracten overheersen, iets wat het coachen van teams extra bewerkelijk maakt. Door ziekteverzuim en vacatures loopt de werkdruk op en dat zorgt voor een toenemend verloop.

Veel thuiszorginstellingen huren voor het opvullen van formatieplaatsen en het vervangen van zieke medewerkers (duurdere) uitzendkrachten in, terwijl de vergoeding vastgesteld is op zorgpersoneel in loondienst. Het effect hiervan is dat instellingen hun financiële reserves moeten aanspreken. Deze duikvlucht zal de komende tijd hoogstwaarschijnlijk leiden tot een snel toenemend aantal faillissementen, want naast de kosten voor uitzendkrachten zijn de instellingen veel tijd kwijt aan het managen van de problemen rondom bezetting en ziekteverzuim.

Probleem bij toezichthouders

Dienend leiderschap, sturen op resultaat en het aanbrengen van duidelijke (kwaliteits)kaders zijn in de zorg meer uitzondering dan regel wordt gemeend in het blog. De bestuurders trekken daardoor managers aan die niet bedrijfsmatig opereren, maar voor de status quo van zorgprocessen en de zorgcultuur gaan. Bovendien zijn in veel zorginstellingen zorgmanagers of directeuren niet resultaatverantwoordelijk en wordt de organisatie vanuit de staf (HR, finance) aangestuurd. Dat zorgt ervoor dat noch de lijnoperatie, noch de staf beschikt over volledig inzicht en effectief mandaat.

Innovatie

Omdat er sowieso geen extra zorgcapaciteit is – niet op de arbeidsmarkt, niet in de schoolbanken en de vraag naar zorg wel toeneemt, pleit het blog om het extra geld in te zetten in de technologie. Met de inzet van sensoren, domotica en video-calls (zorg op afstand) kunnen zorgprofessionals veel effectiever worden ingezet – namelijk met een enorme besparing op reistijd (die niet vergoed wordt) en op die momenten en plaatsen waar ze echt nodig zijn. Bij deze keuze hoort ook een nieuwe visie op zorg.

Wat vind jij? Wat zou een goede investering zijn van de overheid om ervoor te zorgen dat in de toekomst zoveel mogelijk ouderen in Nederland de zorg krijgen die ze nodig hebben? Deel het op Facebook. 

Bron: Sargasso